Beursbrief

Yellen ziet rente in de VS geruime tijd laag blijven

De basisrente in de Verenigde Staten staat historisch laag en dat kan nog wel een tijdje zo blijven. Die lage rente is nog altijd nodig om het economisch herstel niet in gevaar te brengen.

Dat is de mening van Janet Yellen, hoofd van de Federal Reserve Bank of San Francisco. Yellen is niet de eerste de beste, want zij is voor president Barack Obama de top pick om vice-voorzitter van de Amerikaanse centrale bank te worden.

Yellen is van mening dat vooral de situatie op de arbeidsmarkt zorgwekkend blijft. De werkloosheid in de Verenigde Staten kan volgens Yellen nog jarenlang hoog blijven, want van een krachtig economisch herstel is geen sprake.

Yellen verwacht dat de werkloosheid, die nu op 9,70% staat, op het einde van dit jaar 9,25% zal bedragen. Tegen het einde van volgend jaar zal dat nog 8% zijn, een ontwikkeling die door de FED-verantwoordelijke 'zeer teleurstellend' wordt genoemd.

Ondanks bemoedigende signalen op het einde van vorig jaar lijkt de vastgoedmarkt anderzijds opnieuw te zijn stilgevallen. Toch is Yellen hoopvol dat de huizenverkopen gaan stabiliseren als de overheid haar steunmaatregelen binnenkort terugtrekt.

Ook andere Europese landen kennen pensioenproblemen
Een aantal Nederlandse pensioenfondsen is door de lage rente en ontwikkelingen op de financiële markten in de problemen gekomen. Afstempeling van pensioenrechten dreigt om de fondsen en de pensioenrechten in stand te kunnen houden.

De rente wordt gebruikt om de toekomstige verplichtingen te kunnen waarderen. Een lagere rente leidt daarbij tot hogere verplichtingen, omdat de huidige gelden tegen een lager rendement moeten worden uitgezet.

TGB Investments: "De 30-jaarsrente ligt met 3,1% ruim onder het niveau van bijna 5% twee jaar geleden en leidt dus tot hogere verplichtingen. Aan de bezittingenkant werd bovendien niet het rendement gemaakt waarvan uit werd gegaan."

De aandelenkoersen staan nu nog ruim 10% onder de niveaus van 2008. Daarbij zijn veel fondsen al overgestapt naar middelloon of hebben (een deel) naar beschikbare premieregelingen overgezet in plaats van opgebouwde rechten.

Waar Nederlandse ondernemingen lang voordeel hebben gehad van de opgebouwde pensioenrechten en soms premies jaren konden overslaan, is deze positie duidelijk verslechterd.
Niet dat ondernemingen uit andere Europese landen zoveel beter af zullen zijn. In de meeste andere Europese landen ligt de nadruk meer op pensioenuitkeringen van de staat (de AOW) en de particuliere besparingen.

TGB Investments: "Veelal zijn de staatsuitkeringen royaal en betalen werkgevers en werknemers daar veel aan mee via een omslagstelsel. Uit een rapport van de Europese commissie blijkt dat Duitsland, Griekenland en Letland de sterkste vergrijzing nog moeten doormaken."

Landen als Frankrijk, Spanje, Portugal en Italië kennen op dit moment weliswaar veel gepensioneerden, maar hebben door toegenomen immigratie de gehele populatie 'verjongt'. De komende tien jaar zullen de pensioenlasten in Nederland stijgen van 6,5% van het nationaal inkomen tot 7,8% en heeft het daardoor relatief zwaar.

Ook Griekenland en Luxemburg krijgen te maken met snel oplopende kosten.