Beursbrief

Euro gaat moeilijke jaren tegemoet

Op de valutamarkten is de euro opnieuw gaan verzwakken en dat heeft op de eerste plaats te maken met de problemen van Griekenland. Daardoor is de risico-aversie op de financiële markten opnieuw toegenomen.

Gus Medeiros, senior kredietanalist bij Deutsche Bank AG in Sidney: "De beleggers vrezen dat buiten Griekenland nog andere Europese staten in moeilijkheden gaan raken. Vorige week werd duidelijk dat het land niet moet rekenen op zijn Europese partners voor een bailout."

Voor de euro wordt nog iets meer dan 1,4350 dollar betaald en dat is het laagste niveau sinds 8 januari. Ten opzichte van de yen viel de euro zelfs terug tot het laagste niveau sinds 22 december.

Volgens de Duitse kanselier Angela Merkel gaat de euro een paar moeilijke jaren tegemoet. De problemen met Griekenland hebben de achillespees van de Europese Monetaire Unie blootgelegd. De economische ontwikkelingen in de verschillende landen die deel uitmaken van de unie verschillen namelijk wezenlijk.

Het lijkt weinig waarschijnlijk dat de euro op korte termijn opnieuw gaat verdwijnen, maar het bijeenhouden van de unie zal een pijnlijk proces worden dat ingrijpende maatregelen vereist.

Het belangrijkste probleem is dat de eurozone één centrale bank heeft, maar 16 verschillende deelregeringen. Daardoor wordt het erg moeilijk om eensgezinde beslissingen te treffen.

Obligaties

In de al gememoreerde internationale analyses is de mening over staatsleningen in euro's en dollars duidelijk. Beide zullen in waarde dalen waardoor het rendement toe gaat nemen.

Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "In de eerste week van het jaar is van die voorspelling nog niet veel uitgekomen. Men mag zich afvragen of dat ook zal gaan gebeuren. De basisgedachte is immers dat de centrale banken dit jaar de rente zullen gaan verhogen. Maar wanneer het begin wordt gemaakt met deze verhoging is nog niet duidelijk. Het valt niet te verwachten dat dit op korte termijn is." Waar de centrale banken angstig voor zijn is dat men te snel gaat verhogen. Eerst wil men overduidelijk bewijs dat de economieën een groeipad zijn ingeslagen. De economische cijfers duiden daarop maar de hoop op een duurzaam herstel kan ook snel verdwijnen.

Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "Dat zagen we bijvoorbeeld bij de cijfers afgelopen vrijdag. Het aantal banen in de Amerikaanse economie was met 85.000 verminderd. Veel analisten hadden gehoopt op een beter cijfer. Sommigen dachten zelfs dat de Amerikaanse economie voor het eerst in twee jaar banen zou creëren. Natuurlijk kunnen de cijfers worden bijgesteld de komende maand. Maar de rentemarkten reageerden sterk op het cijfer. De koersen stegen waardoor de rendementen daalden."

De gedachte was dat de centrale bank in de Verenigde Staten voorlopig niet de rente zal verhogen en als zij dat doet in een klein stapje op het einde van het jaar.

IJsland

De IJslandse president Olafur Ragnar Grimsson heeft grote commotie laten ontstaan door het afwijzen van de wet voor de terugbetalingsregeling inzake Icesave.
IJsland werd meteen afgeschilderd als roversnest en op de internationale kapitaalmarkten werd zij als een nog slechtere debiteur gezien dan Irak. De weigering om te ondertekenen is natuurlijk voor de Nederlandse en Britse regering een flinke teleurstelling. De wet moet nu aan een referendum worden onderworpen.
Afwijzen

Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "Binnen twee maanden moet de IJslandse bevolking zich nu uitspreken over de wet. Het valt te verwachten dat de gemiddelde IJslander tegen de wet zal stemmen. Hij zadelt zich immers dan op met een enorme schuld in de ogen van IJsland om uiteindelijk hebberige Britten en Nederlanders te betalen. De hardwerkende visser kan daar toch niets aan doen." Toch zijn veel IJslanders natuurlijk ook realist. Het waren hun banken die de spaarders lokten. Het toezicht erop was nauwelijks aanwezig. Toch moet het niet ontaarden in een soort afbetalingsver-plichting zoals Duitsland die kreeg opgelegd na de Eerste Wereldoorlog. Volgens sommigen was deze terugbetalingsregeling uiteindelijk de opmaat tot de Tweede Wereldoorlog.

Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "Hoogleraar Arnoud Boot spreekt hier bijvoorbeeld over in zijn artikel in de Nederlandse krant NRC. Zijn conclusie is dat een deel van de schuld van IJsland moet worden kwijtgescholden. Immers economisch gezien kan IJsland de schuld simpelweg niet terugbetalen. Pas na generaties zou dit kunnen gebeuren. En intussen zullen dan veel IJslanders en vooral de jongeren het eiland hebben verlaten en in een van de Scandinavische landen werken. De zwaksten in de IJslandse samenleving moeten dus dan levenslang boeten voor de speculatie van een aantal bankiers. Boot pleit er onder andere voor het omruilen van de IJslandse schuld in belangen in bedrijven. Bijvoorbeeld energiebedrijven."

Slimme actie?

Op het eerste gezicht is het een sympathiek plan. De IJslander zou er in ieder geval minder moeite mee hebben. Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "Het plan zorgt ook niet voor een jarenlange economische malaise op het eiland. Integendeel wellicht dat Nederlandse energiebedrijven fors gaan investeren in hun IJslandse dochters." Er zijn ook andere mogelijkheden om IJsland te helpen de schuld te kunnen betalen. Bijvoorbeeld middels het verlagen van de rente. IJsland moet nu 5,5% betalen. Terwijl de Nederlandse overheid voor 4% leent en de Britse dat doet voor 4,4%.

Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "Wellicht moet de rente helemaal worden afgeschaft. Immers natuurlijk heeft IJsland schuld maar de toezichthouders in beide andere landen zijn niet helemaal brand-schoon. Door met een concessie te komen kan het gebeuren dat de IJslanders wel wat positiever jegens het akkoord komen te staan. Tussen geciviliseerde landen moet zoiets toch wel kunnen worden geregeld. We kunnen moeilijk het eiland gaan bezetten om aan haar verplichten te laten voldoen. Wellicht zal de weigering van de IJslandse president geen "piratendaad" zijn maar een slimme zet om uiteindelijk zijn land nog toekomst te kunnen geven."