Beursbrief

Aandelen zitten nu in vastere handen

Grofweg valt 2009 in drie fases in te delen. Allereerst de bijna paniek omstreeks maart. Daarna een scherp herstel in de periode maart-september. En vervolgens een kwakkelend verloop van de index naar het jaareinde. De daling vanaf begin van het jaar naar maart was fors en had ook alles te maken met een zekere paniek. Angst dat uiteindelijk banken zouden omvallen lag daaraan ten grondslag.

Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "Het gegeven dat dit niet gebeurde zorgde voor een van de krachtigste rally's ooit. Vanaf het dieptepunt van begin maart stegen de koersen gemiddeld met 50%. Men zou opportunistisch kunnen stellen dat als koersen met 50% in een half jaar kunnen stijgen het geen probleem is om daar in een periode van 12 maanden hetzelfde te bereiken. Maar het is niet verstandig om met een dergelijke voorspelling te komen. Er kunnen ook in 2010 genoeg problemen komen."

Toch moet een hoger dan gemiddelde stijging niet worden uitgesloten. De argumentatie vinden we in het afgelopen jaar. Na het forse herstel zijn de koersen van aandelen niet weer scherp gedaald. Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer: "Ondanks dat "de reactie" door velen in de afgelopen maanden werd voorspeld. Blijkbaar zitten aandelen nu in vastere handen. En deze partijen zullen niet direct bij een verdere stijging hun posities aan de kant zetten. De relatieve rustige markt van de afgelopen maanden is derhalve eerder een opmaat voor een verder stijging.

Overheidsplannen onzekere factor voor bankensector

Het blijft onrustig in de bankensector. Het recente voorstel van President Obama leidt tot hevige discussie en op termijn mogelijk tot nieuwe herstructureringen. Het voorstel houdt in dat banken (gedefinieerd als financiële instellingen die klanten bedienen met deposito's, krediet, spaarproducten en/of advies) niet meer mogen handelen voor eigen rekening.

TGB Investments: "Dit gebeurt nu via speciale afdelingen van banken, de zogeheten ‘proprietary trading desks' of via beleggingen in investeringsfondsen (private equity of hedgefondsen). Vlak voordat Obama zijn plan bekendmaakte, beschreven wij in een rapport over deze sector reeds dat banken in veel mindere mate voor eigen rekening zouden handelen. Wij dachten dat zij dit zouden uitbesteden aan investeringsfondsen, zoals hedge fondsen. Maar ook dit zal niet tot de mogelijkheden behoren in het voorgestelde plan. Het uiteindelijke voorstel zal nog door de Amerikaanse Senaat moeten goedgekeurd."

Opvallend is dat het plan al heel snel positieve bijval heeft gekregen uit de rest van de wereld. President van de ECB Jean-Claude Trichet zei het plan te steunen en benadrukte dat deze hervorming beter op globaal niveau kan plaatsvinden. Kritiek is er uiteraard ook.

TGB Investments: "Het is namelijk niet zo dat alleen het handelen voor eigen rekening de kredietcrisis heeft veroorzaakt, maar meer de onderschatting van de risico's. Het idee van Obama's voorstel is duidelijk, maar de eventuele invoering is alles behalve duidelijk. Geldt het plan ook voor grote investment banks of niet? Bovendien zijn er veel grijze gebieden waarbij banken om klanten te bedienen, genoodzaakt zijn om posities voor eigen rekening in te nemen."

Gezien de fragiele toestand van de wereldeconomie en de afhankelijkheid van de financiering van banken is een drastische, snelle invoering niet gewenst. De uiteindelijke gevolgen zijn vooralsnog onduidelijk en de invoering laat nog even op zich wachten. Het zal de structurele winst van banken in ieder geval verder verlagen.

TGB Investments: "Mocht Obama's plan ook in Europa worden ingevoerd, dan schatten wij de impact voor Nederlandse banken klein in. Nederlandse banken hebben de laatste jaren de handel voor eigen rekening flink teruggebracht. Eventuele invoering zal met name een grote rol spelen voor banke met relatief grote trading activiteiten, zoals JP MorganChase, Bank of America, CitiGroup, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Barclays en Deutsche Bank. De impact is vooralsnog onduidelijk."

Dit blijkt uit de grote verschillen in de berekeningen van analisten. De één gaat uit van winstdalingen van circa 5%, een andere van 25%.

TGB Investments: "Naast verdere afschrijvingen op hypotheken, bedrijfsleningen en vastgoed zien wij de onzekerheid op gebied van toezicht als belangrijke negatieve factor. Positieve factoren zijn de aantrekkelijke rente-curve, het herstel van de financiële markten en de verwachte stijgende vraag naar krediet. Vanuit historisch perspectief is de waardering van de sector nog steeds aan de lage kant. Per saldo handhaven wij een neutrale visie op de bankensector."